Wat maak je met ui? 4 recepten + bewaartips

Zit er weer een paar uien in je Veggiebox of BioBox? Mooi zo, want ui is misschien wel het meest onderschatte ingrediënt in de keuken. Vaak afgekeurd door de teler om een dubbele laag, een net iets te kleine maat of een vlekje op de schil, terwijl de smaak precies hetzelfde is. Met een beetje ui kom je al een heel eind: het is de basis van bijna elk warm gerecht. In dit artikel lees je wat ui precies is, hoe je 'm het langst goed houdt en welke recepten je ermee kunt maken.

Wat is ui?

Ui is een bolgewas dat in Nederland al eeuwenlang op het menu staat. Rauw heeft ui een scherpe, prikkelende smaak door de zwavelverbindingen die vrijkomen zodra je 'm snijdt (vandaar de tranen). Zodra je ui verhit, gebeurt er iets moois: de scherpte verdwijnt en er komt juist een milde zoetheid naar boven, zeker als je 'm langzaam laat karamelliseren.

Er zijn verschillende soorten: de gewone gele ui is de workhorse van de keuken, de rode ui is milder en lekker rauw door een salade, en sjalotjes zijn fijner van smaak en ideaal voor dressings. Ui bevat onder meer vezels en vitamine C, en wordt vaak genoemd als bron van antioxidanten, al is de wetenschap over de precieze gezondheidseffecten nog volop in ontwikkeling.

Zo bewaar je ui

• Koel, donker en droog: bewaar ui buiten de koelkast, in een geventileerde mand of papieren zak, uit direct zonlicht. Zo blijft hij weken tot maanden goed.
• Niet naast aardappelen: aardappelen geven vocht en gassen af waardoor ui sneller gaat rotten of uitlopen. Houd ze apart.
• Aangesneden ui: leg de rest verpakt (bijvoorbeeld in een bakje of folie) in de koelkast en gebruik 'm binnen 3-4 dagen.
• Ui invriezen: gesnipperde rauwe ui kun je prima invriezen in een zakje, handig als je toch aan het snijden bent. Gebruik 'm dan wel direct uit de vriezer in warme gerechten.

4 recepten met ui

1. Klassieke uiensoep

Warme, hartige soep die je op elke koude dag blij maakt. Voor 4 personen.

• 4 grote uien, in dunne ringen
• 2 el boter
• 1 teentje knoflook, fijngehakt
• 1 liter groentebouillon
• 1 el bloem
• Scheutje azijn of witte wijn
• Peper en zout
• Optioneel: geroosterd brood en geraspte kaas

Fruit de uien zo'n 20-25 minuten op laag vuur in de boter tot ze diep goudbruin en zacht zijn, roer af en toe. Voeg de knoflook en bloem toe en bak 1 minuut mee. Blus af met de azijn of wijn, giet de bouillon erbij en laat 15 minuten zachtjes koken. Breng op smaak met peper en zout en serveer eventueel met een plak geroosterd brood en kaas erop.

2. Ovenschotel met ui en aardappel

Simpele, romige ovenschotel die je oven vult met heerlijke geur. Voor 4 personen.

• 3 grote uien, in ringen
• 800 gram aardappelen, in dunne plakjes
• 200 ml room of plantaardige room
• 100 ml melk
• 1 teentje knoflook, geperst
• Nootmuskaat, peper en zout
• Optioneel: 100 gram geraspte kaas

Verwarm de oven voor op 180°C. Schik de aardappelplakjes en uienringen laagsgewijs in een ovenschaal. Meng de room, melk, knoflook en kruiden en giet dit over de groenten. Strooi er eventueel kaas over en bak de schotel 45-50 minuten tot de aardappel gaar is en de bovenkant goudbruin.

3. Frisse rode-uisalade met feta

Een lichte salade waarin de ui juist rauw stralen mag. Voor 4 personen.

• 2 rode uien, in dunne halve ringen
• 150 gram feta, verkruimeld
• 1 komkommer, in blokjes
• Handje verse munt of peterselie
• 3 el olijfolie
• 1 el citroensap
• Peper en zout

Leg de rode ui 10 minuten in koud water met een scheutje azijn, dit haalt de scherpe randjes eraf. Meng ondertussen de komkommer, feta en kruiden in een kom. Laat de ui uitlekken, voeg toe aan de salade en meng er de olijfolie en citroensap doorheen. Breng op smaak met peper en zout.

4. Uienchutney als hoofdgerecht-topper

Zoet-zure chutney die je hamburger, stamppot of geroosterd brood in één klap optilt. Voor ongeveer 1 potje.

• 4 uien, in halve ringen
• 2 el boter of olie
• 2 el bruine basterdsuiker
• 3 el balsamicoazijn
• Snufje zout

Verhit de boter in een pan en bak de ui op laag vuur 25 minuten tot deze zacht en glazig is. Voeg de suiker toe en laat 5 minuten karamelliseren. Blus af met de balsamicoazijn, breng op smaak met zout en laat nog 10 minuten inkoken tot een dikke, glanzende chutney. Lekker warm of koud bij een hoofdgerecht.

Veelgestelde vragen

Hoe lang blijft een ui goed?

Een hele, ongepelde ui blijft op een koele, droge en donkere plek meestal 1 tot 2 maanden goed. Zodra je 'm hebt aangesneden, bewaar je het restant afgedekt in de koelkast en gebruik je het binnen 3-4 dagen.

Is ui gezond?

Ui bevat vezels, vitamine C en diverse plantstoffen die vaak in verband worden gebracht met antioxidante werking. Het is een voedzame aanvulling op een gevarieerd voedingspatroon, al kunnen we op basis van één ingrediënt geen harde gezondheidsclaims maken.

Waarom moet ik huilen van het snijden van ui?

Bij het snijden van ui komen zwavelhoudende stoffen vrij die reageren met het vocht in je ogen, wat irritatie en traanvorming veroorzaakt. Een scherp mes, de ui kort koelen voor het snijden, of werken bij een geopend raam kan helpen dit te beperken.

Had je deze ui in je Veggiebox of BioBox? Ontdek meer recepten met je Veggiebox of meer recepten met je BioBox, en vind een afhaalpunt bij jou in de buurt.